Het bedrag dat het Gentse OCMW uitbetaalde aan leefloon en equivalent leefloon is in amper vier jaar tijd met 60 procent gestegen tot 86,1 miljoen euro. Tegelijk is het aantal stopzettingen of terugvorderingen wegens een niet-gemeld of belemmerend buitenlands verblijf bijna verdrievoudigd. Dat blijkt uit cijfers die Vlaams Belang-fractieleider Jonas Naeyaert opvroeg. “Het totale bedrag aan uitgekeerde leeflonen blijft enorm stijgen. Hoewel de federale overheid een aanzienlijk deel terugbetaalt, moet ook Gent een deel van die groei financieren en komt de werking van het OCMW steeds meer onder druk te staan. Wie echt hulp nodig heeft, verdient uiteraard ondersteuning. Tegelijk tonen de stopzettingen en terugvorderingen aan dat er ook profiteurs zijn die hun buitenlands verblijf niet melden of hun verplichtingen ontlopen. Sociale rechten moeten altijd gepaard gaan met duidelijke plichten én controles.”

De bruto-uitgaven voor het leefloon en equivalent leefloon stegen van 53,7 miljoen euro in 2021 naar 86,1 miljoen euro in 2025, terwijl het aantal begunstigden met 25 procent toenam tot 10.129. Gezien een leefloon een federaal recht is, wordt een aanzienlijk deel van deze uitgaven door de federale overheid terugbetaald; het bedrag van 86,1 miljoen euro is dus niet gelijk aan de netto kosten voor Stad Gent. Maar fraude door buitenlands verblijf blijkt wel toegenomen.

Het aantal stopzettingen of terugvorderingen wegens een niet-gemeld buitenlands verblijf of een verblijf dat het activeringstraject belemmert, steeg zo van 9 naar 24 dossiers. Hoeveel geld daarbij werd teruggevorderd en effectief geïnd, kan het OCMW echter niet meedelen. Ook over het land van bestemming, de verblijfsduur en de reden van deze buitenlandse verblijven zijn geen centraal beschikbare cijfers voorhanden.

“Dat het OCMW niet kan zeggen hoeveel geld werd teruggevorderd en effectief geïnd, is niet goed”, stelt Naeyaert. “Wie beweert dat alles nauwgezet wordt opgevolgd, moet dat ook met volledige cijfers kunnen aantonen. Vandaag blijven er te veel blinde vlekken.”

Het Vlaams Belang vraagt daarom een volledige en centrale registratie van elk buitenlands verblijf van leefloongerechtigden, met vermelding van het land van bestemming, de verblijfsduur en de opgegeven reden. Ook moet duidelijk worden bijgehouden hoeveel leefloon wordt teruggevorderd én hoeveel daarvan daadwerkelijk wordt geïnd. “Vandaag is het te veel gissen en is ernstige controle onmogelijk. Wie belastinggeld uitgeeft, moet elke euro kunnen verantwoorden”, besluit Naeyaert. “Het leefloon is een tijdelijk vangnet voor wie het echt nodig heeft, geen vrijblijvende uitkering voor wie de regels aan zijn laars lapt. Wie zijn verplichtingen bewust ontloopt, moet zijn leefloon verliezen en het onterecht ontvangen bedrag integraal terugbetalen.”